Гизагийн Их Сфинкс: Цөлийн мянган жилийн харуул

Каирын захад, Гизагийн өндөрлөгийн алтан шаргал элсэн дунд хүн төрөлхтний хамгийн танигдсан дурсгалуудын нэг болох Их Сфинкс сүндэрлэнэ. Арслангийн хүчирхэг биетэй, хүний толгойтой энэ аварга баримал эртний Египетийн сүр хүч, ур ухаан, нууцлаг түүхийг өнөөдөр ч өгүүлсээр байна.

4,500 гаруй жилийн түүх

Их Сфинксийг МЭӨ 26-р зууны орчим, Египетийн Хуучин хаант улсын IV угсааны үед байгалийн шохойн чулуун үндсэн хаднаас шууд ухаж сийлсэн гэж үздэг. Египетийн Эртний дурсгалын яамны тайлбараар баримлыг Фараон Хафрагийн (Khafre) хаанчлалтай холбон үзэх археологийн баримт олон байдаг. Гэхдээ Сфинксийн яг хэзээ, ямар зорилгоор бүтээгдсэн тухай судалгаа үргэлжилсээр байна.

Хафрагийн пирамид болон түүний хөндийн сүмийн ойролцоо байрладаг нь Сфинксийг Гизагийн оршуулга, сүмийн цогцолбортой нягт холбоотой байсныг харуулдаг.

Арслангийн бие, хүний толгой

Эртний Египетийн урлагт арслан нь хүч чадал, хааны сүр жавхланг илэрхийлдэг байв. Харин хүний толгой нь хааны дүр төрх, оюун ухаан, эрх мэдлийг бэлгэддэг гэж тайлбарладаг. Иймээс Сфинксийг зөвхөн том баримал бус, хааны хүч ба хамгаалагчийн бэлгэдэл хэмээн ойлгох нь бий.

Баримал зүүн зүг рүү харсан байрлалтай. Ойролцоогоор 73 метр урт, 20 метр өндөр бөгөөд эртний ертөнцөөс өнөөг хүртэл хадгалагдан ирсэн хамгийн алдартай аварга чулуун баримлуудын нэг юм.

Элсэнд дарагдсан Сфинкс ба Зүүдний чулуун бичээс

Цаг хугацааны турш салхи, элс, байгалийн элэгдэл Сфинксийн биед нөлөөлж, зарим үед баримлын ихэнх хэсэг элсээр дарагдаж байжээ. Шинэ хаант улсын үед Фараон Тутмос IV орчмын элсийг зайлуулж, Сфинксийг ил гаргасан тухай түүний хоёр урд сарвууны завсар байрлуулсан алдарт Зүүдний чулуун бичээс өгүүлдэг.

Уг бичээст ханхүү Тутмос Сфинксийг зүүдэндээ харсан тухай домогт өгүүлэмж бий. Сфинкс элснээс чөлөөлөгдвөл хаан ширээнд хүрнэ гэж амласан хэмээн тайлбарладаг. Энэ түүх нь дурсгал зөвхөн эртний үед ч хүмүүсийн төсөөлөл, шүтлэгт чухал байр суурь эзэлж байсныг харуулна.

Яагаад хамар нь байхгүй вэ?

Сфинксийн хамар өнөөдөр байхгүй. Үүнийг хэн, хэзээ эвдсэн талаар олон домог, таамаг байдаг ч түгээмэл яригддаг зарим түүхийг батлах найдвартай баримт хангалтгүй. Баримлын элэгдэл, эвдрэл олон зууны турш явагдсан тул нэг л үйл явдлаар тайлбарлах боломжгүй.

Очихдоо юуг анзаарах вэ?

• Сфинксийн урд талаас: хүний нүүр, арслангийн биеийн харьцаа болон аварга хэмжээг нь мэдрээрэй.
• Хафрагийн пирамидтай хамтад нь: Сфинкс ба пирамидын уялдаа, Гизагийн дурсгалт газрын ерөнхий зохион байгуулалтыг ажиглаарай.
• Зүүдний чулуун бичээс: хоёр урд сарвууны завсар байрлах бичээсийг хараарай.
• Гэрэл зураг: өглөө эрт эсвэл нар жаргахын өмнөх зөөлөн гэрэл чулуун гадаргуу, цөлийн өнгийг онцгой сайхан харуулдаг.

Аяллын зөвлөмж

Сфинкс нь Каирын ойролцоох Гизагийн өндөрлөгт, Их пирамидуудын цогцолборын дэргэд байрладаг. Тийшээ очихдоо Гизагийн пирамидуудтай нэг өдрийн аялал болгон төлөвлөхөд тохиромжтой. Тасалбарын төрөл, нэвтрэх цаг, тухайн үеийн хамгаалалт болон дотоод талбайд нэвтрэх нөхцөл өөрчлөгдөж болох тул явахаасаа өмнө Египетийн аялал жуулчлал, эртний дурсгалын яамны албан ёсны мэдээллийг шалгаарай.

Гизагийн Их Сфинкс бол зүгээр нэг чулуун баримал биш. Энэ бол хаадын үеэс өнөөг хүртэл элсэн дунд оршин, хүн төрөлхтний түүхийн асуултуудыг чимээгүйхэн хадгалж буй гайхамшиг юм.